Translate

Sunday, 19 June 2016

Changjaba

- Leishangthem Roshan Meetei

He Hei Heiya Hayum Shidaba!
Taibang Malem Leikoipungda
Nacha Nanai Kayabu
Kubiriba Panthouwo;
Khutna Saba Mitamdasu Kaidongdaba
Namu Kanadasu Sadongdaba
Asengba Thawai Meerel Oina
Taibang Thamoida Nganbiba;
Lallabada Kanbiba
Yollabada Ngakpiba
Taibang Mapu Lainingthou
Malem Leisemba Mapuwo;
Awaphamdagi Kanbiba
Awa Mitlu Teithokpiba
Khetnaba Leitaba Panthouwo
Achan Miran Naidaba;
Changjabasingbu Yokpiba
Changjaraktaba Singbu Chanbiba
Panthougi Nungshibiba Adutana
Phataba Singbu Namthabiba;
Chanbiu Nacha Eihakpu
Changjari Nakhuyada Panthouwo
Nathanungda Konsinbiu
Angaanbada Lamjingbiu
Achumbakhaktamak Pangthok-hanbiu;
Loirabada Punshi Chengjelda
Leihanbiu Thawai Meerelna
Panthougi Nakta Lengdana
Paap Chellaba Nachana
Punemjari Panthougi Khuyakhada.
He Hei Haiya Hayum Shidaba!

Chingu Mapao Amatang


- Leishangthem Roshan Meetei
Taibang Mapu Mahakki
Khuthek Numit Surakngei
Malem Leikol Masaigon
Taibang Phambak Matampak
Mapu Mahakki Mitam Lou
Taibang Phaorak Khibado
Ngasi Kourou Nongjani
Ningsinglibara Panthou-o.

Ningsinglak-u ko Panthou-o
Mapu Magi Mitam lou
Taibang Phaorakhibadi
Kari Thoudangbu Leibano?
Angang Nawa Oiringei
Khubang Changjou Anina
Khutum Chetna Tasinbadi
Kari Sintha Leibano?

Taibang Sintha Tunginna
Thawai Chekla Mahakti
Chatkhigani Thadoklam
Leipakna Saba Hakchang Polang;
Chekla Mana Ningaida
Kaidonglingei Samu Hakchangda
Mapugi Yathang Tunginna
Taibang Sintha Panghouro.

Chingu Mapao Amatang
Chinggoijaramge Panthou-o
Chetna Thambiu Lotuna
Luraba Thamoi Laiyumda
Mapu Yathangdi Athoiba
Mahakki Mingkheibu Sonbani
Soiphadraba Yathangni
Latnabiganu Panthou-o.

Chingu Madi Athoiba
Ngairi Matamdo Khourangna
Panthou Oiba Nahakki
Thawai Chekla Mahakpu
Pibinaba Kaidongpham
Yotki Akla Natedo
Ningthiraba Leikolni
Lomba Naidaba Punsini.

Saturday, 14 May 2016

Wahang Ama

 -Leishangthem Roshan Meetei

Hangli Wakhalna Itat-Tattana
Supnatagi Wahang Ama
Meeoiba Karino, Kanano?

Oori Eihakna Tattana
Angam Angam Chanaba;
Eigita Haiba Wakhalna
Atoppabu Hatpada Nachungdaba
Oiridara Makhoisibu Meeoiba?

Oori Eihakna Tattana
Kallak Yengthibana Thallaba;
Atoppagi Haraobada Saoningba
Atoppana Waraga Nungaiba
Oiridara Makhoisi Meeoiba?

Oori Eihakna Tatana
Masana Masabu Yengthijaba;
Semjaba Masana Masagi Manggi Lambi
Meena Semdokpiraga Masaoba
Oiridara Makhoisubu Meeoiba.

Oori Eihakna Tattana
Malangda Taodunata Leiba,
Aphaba Wakhaltamak Makhanba
Thabakti Sungsu Sudaba
Oiridara Makhoisibu Meeoiba.

Oori Eina Tattana
Makhal Kayagi Tengpanbagi Khutsem
Makhoisingdugi Marakta
Wahang Amatani Hangliba
Meeoiba Karino, Kanano?

Friday, 6 May 2016

Translation of Old Manipuri Words

  1. Angam Athou = Mantri
  2. Apaknga = Planet
  3. Apoklon Suba = Astrologer(Panji/Panjika)
  4. Apoklon = Kuthi
  5. Arangfam = Organiser
  6. Athenpot = Sidha Thinba(Lai da ensang-napi, hei-ranachingba katpa)
  7. Awanghei = Chorphon
  8. Chaithaba = Erujaba(Bathing)
  9. Chaigoinung = Environment
  10. Chalot = Garva(ovary/uterus)
  11. Charei = Phirol(Dress)
  12. Cheising Eeyek = Numeral Figures
    • Cheisinglol = Angka(Maths)
    • Chekla = Maning Tamba Uchek
    • Chenglou = Sak(Face)
    • Chindamba = Chaba
    • Chingu = Lai(God)
    • Chung = Ta(Spear)gi saphu ngaknaba khutlai
    • Chunggoi = Thanggi saphu ngaknaba khutlai(shield)
    • Edu Ningthou = Mache Singna Nungshina Koujaba Moupagi Ming
    • Emom = Echanupi
    • Enung Sowa  Ngallakpa = Nongallakpa
    • Esaabi= Nupi amana Magi Nungshinajaba nupa natraga magi nupa da kounaba minggou
    • Esaanou = Nupa amana Magi Nungshinajabi Nupi natraga magi nupi da kounaba minggou.
    • Hambrulei = Gulab(Rose)
    • Hamlen = Carbondioxide
    • Hanglai = Statue(Murti)
    • Hanou = Napi
    • Heibob = Nobab
    • Heirusil = Champra
    • Heiwang = Chorphon
    • Houraklon = History(Itihas)
    • Humlen = Oxygen
    • Ikom = Pukhri
    • Ipan Thaba = Swasti Puja
    • Kaidongpham = Panthungpham/Pothapham
    • Kanglon = Science
    • Kanglonloi = Scientist
    • Kaorel = San(Cow)
    • Kei = Kot(Grianery)
    • Koloi = Ming(Name)
    • Konyai = Iron(Estree)
    • Korou = Numit
    • Khaambi Mei = Mee Polloibagi Mei(Funeral fire)
    • Khoiyum = Lai(God)
    • Khomlen Mang = Mang(Dream)
    • Khomlen Tumkhul Tanba = Tumba(Sleeping)
    • Khorirol = Sahitya(Literature)
    • Khorjei = Kolom(pen)
    • Khurup = Thuna-Yangna
    • Khutnam Ming = Thumb Impression
    • Khutyek = Signature
    • Laija = Esing
    • Laija Esou Langba = Humang Souba
    • Lanna Thouram = Sorat
    • Leima = Yum gi Yumburembi/Yum gi Mou Ahal/Ningthou gi Nupi
    • Langpumlon = Astrology
    • Mangani Leihun = Asti Sanchoi
    • Leikhul = Surung(Cave)
    • Leimarembi = Ningthou gi Nupi Ahal
    • Leingak = Government(State)
    • Lemlei = Nga(Fish)
    • Liklam = Tradition
    • Likyom = Jantra (hakchangda pakpa, siba haiganu touheidae)
    • Liri Humba Namiba = Liri Humba Nungshit
    • Loibi = Ching(Hills)
    • Loijing-Loya = Chingya Tamya
    • Loinasillon = Sahitya
    • Loitam Thachatlon = Lunar Calender
      • Lonchan = Banan(Spelling)
      • Lourung shang = Circle office
      • Luk = Chak(Meal)
      • Luk Haba = Chak Chaba
      • Lurel = Kok(Head)
      • Malya = Nungshit
      • Malang = Nungshit
      • Malem Leikoipung = Prithivi(Earth){Malemna matomta khunggumna leijaraga numitki akoibaada koi pungngi haibadi matum tai haibagidamak leikoipung haibani}
      • Mingkhei = Naam(Ming akheiba, ming athoiba) 
      • Mishum = Mishum
      • Mitam = Murti(Statue)
      • Naat = Culture
      • Nakentha = Autumn
      • Neinasang = Institute
      • Leingaakloi = Administrator
        • Leingaaklon = Administration
        • Ningthem = Angamba(Courtier) singna Ningthouda kounaba ming
        • Ningthou Turel = Milky way
        • Nong kaba(nonggaba) = Siba
        • Nongkhong = Solar System
        • Nongthang kuppa = Braja taba(Lightning)
        • Nura/Nuja = Nupi
        • Paari = Echanupa
        • Palem = Ema
        • Pamba = Kei(Tiger)
        • Pamel = Uu(Tree)
        • Panthou = Epa
        • Paotakloi = Advisor
        • Pafal = Map
        • Parei = Wasak/Shap(Promise/Curse)
        • Pathou = Athouba Nupa/Etao
        • Pa Maru = Sperm
        • Phambak Kumhei = Sumang Leela
        • Phambi = Semen(Sperm)
        • Phamen = Yumgi Khwaidagi Ahal Oiraba Nipa na Phamgadaba Phida
        • Phoon = Sinya(Zero)
        • Phuhouba = Pujari
        • Pibarel = Bor(Groom)
        • Pombi = Yumda Yokpa Pon gi Uchek
        • Pukninglon = Psychology
        • Punemba = Khoiramba
        • Puwari = History(Itihas)
        • Puwarisuba = Historian
        • Sambrulei = Adargulap/Gulap(Rose)
        • Sangaisel = Comet
        • Sanggai = Yum
        • Sarep Kangdong Phaba = Chaoba Henkatlakpa(Grown up Child)
        • Seihek = Sur(Tune)
        • Sengga = Pukham(Plate)
        • Senmitlon = Economy
        • Shamu Panggal =Panggal(Strength)
        • Sindamsang = Institute
        • Singel = Lei(Flower)
        • Sinsang = Thabak Supham(Work Shed)
        • Sinnaisang = Thabak Supham(Work Shed)
        • Talloi = Yum Pallabi Nupi(Wife)
        • Tamba = Nupa
        • Tangja = Lin(Snake)
        • Taoba = Hui(Dog)
        • Taojing Hei = Hei(Fruits)
        • Tarang Malang = Space
        • Tengpanpa = Universe
        • Thachatlon = Calender
        • Thanil = Purnima(Full Moon)
        • Tharuk = Season{Tharuk Tharukki = Seasonal}
        • Thoupurel = Secretary
        • Thoudu = Nung
        • Thoupangloi = Coordinator
        • Tubi = Eputhou Pakhangbagi Laisol da sijinaba Eputhou magi maming atoppa ama
        • UnbiI = Pukning
        • Uraang = Tulsi
        • Urep Uyung = Jatra(yumgi Jatra)
        • Wahoulon = Grammer
        • Waitep = Eclipes
        • Wanglei = Yu(Alcoholic Drink)
        • Wangulol = Philosophy
        • Wayelloi = Ukil(Advocate)
        • Wayellon = Law
        • Yaibi = Thwai(Soul)
        • Yaibi Mangba = Siba
        • Yanggoi = Sagol(Horse)
        • Yarou = Saji
        • Yataba = Tumba
        • Yoibu-Yoihenba = Naha Matam oiba(Youths)
        • Yuthak = Matam





        more words to come...

        Watermelon Mojito

        Recipe:-

        • Blend the inner red part of watermelon in a blender or you may crush it using a crusher.(1 kg of water melon)
        • Filter the blended or crushed watermelon to get only the juice. And put the juice in a glass jar.
        • Cut some leaves of mint into small pieces and put it in the juice.
        • Stir the mixture till the mint is evenly distributed.
        • Add 250 ml of soda drink(sprite for best result) or vodka(any).
        • Stir the whole mixture again so that the soda drink or vodka is evenly mixed with the juice.
        • Put it in freezer for 30 minutes.
        • Now you may have your chill watermelon mojito by garnishing it with mint leaves and lemon.



        Enjoy...

        Thursday, 21 April 2016

        APAAM NUNGSHI KHUDOL

        -Leishangthem Roshan Meetei

        Mayek sengna ningthiraba, engaa thaagi nong haangkhibagi amakpa amata leitana pukning enou nouthokhanli, liri humba malangna heipaal leipaal da yeibada makhol thokna nungsiraba seisak tamlari phajaraba jagoiga loinana. Inglaba maalanggi sahumda choijainana taariba samlaangda humbada maithong tangkhai lotlibi Mosophi karigabu chaangdamnarugani, chaangdamningai leitana ningthire. 

        Ningthiraba matoubu yengjaduna manaakta phamliba Lamngaanba na mollaba Mosophi gi samlaangbu haigatuna hairak-e -
        'Nungsibi nangse kayada ingna phajakhraba, nangna eibu ngaohallare. Khangde eigi punsise nangna mikap thokhanbibaga chap manare.'

        'Oidaba ngaang ganuda Dada, asuk thibi eibu karigi aduk yamna thaagatpra?'

        Lamngaanba paokhum amata pidana Mosophigi tampaakta hiptharaktuna magi maithongbu yengduna leijakhi.

        Tasengnamak Mosophi phajabada lam youbini, ake amousu yamna pamjei.
        Mosophi na momon minokka loinana hairak-e
        'Dada karigira aduk munna yengbadi, eise amukta udribara?'

        'Nungsibi nangse yengbagi penba naide, nahaakki saktamse yengdunata leininge.'

        Ekairap touna Mosophi na Lamngaanba gi mamaibu magi tanourabi makhutuna inthoktuna hairak-e,
        'Dada taningteda, eidagi henna phajabi mayam leibane. Nachin thiganu eingondagi henna phajabi ooraga eibu kaokhini khange.'

        Lamngaanbana Mosophi gi makhut adu pairaga maagi mathabakta thamduna hairak-e
        'Yengo Mosophi eigi thamoida hulliba mihul ase nangbu nungsibagi mihul ni, nahakna karigumba enaakta leibidrabadi eigi thamoigi mihulsu lepkhigani.'

        Asi hairaga Mosophi gi makhuta nungsina chuppi, aduga Mosophi gi makok adu Lamngaanbagi makhut na chingtharaga Mosophi gi laibakta nungsina chuppi.

        Mosophi mong hadaba minok aduna mahousa lairembi mahaksu ekaikhibana, maalang masu lepkhre, heipaal leipaal singsu seisak tamkhidre, jagoi sakhidre.
        'Dada eibu yam nungsibrane?'

        'Hoi yam nungsi nangmuk nungsiba sangsar da leitiye.'

        'Ado Dada se hanna atoppa nupi ga nungsinakhrabara?'

        Lamngaanba nokphet tourakhi, mamitta Worinyo urakhi adubu kaokhrabi mahakpudi lotlage khankhibana khumlakhi
        'Kadaidei nupi noda, nangna eigidi ahanbane nungsibi.'

        'Thajadeda, Dada se nupi yam koiramgadaba malli, wa ngangba yamna hei.'

        'Eidi eina nangbu kayam nungsibage haibadu naphamda utpa khaktane, sidi wa ngangba heiba natiye.'

        Khanghoudana lakhi nonggi mapei nong taba hourakpa aduda Mosophi na Lamngaanbada hougatnaba hai Lamngaanbana hougatpagi mahut Mosophi bu khudang paiduna manakta chingsilli, maagi chenglaba khwangda oi thangba makhut chetna konsilli aduga yet thangba khut aduna tanouraba Mosophi gi maithongda nungsina nanduna hanglakhi-
        'Nang eibu nungsibra?'

        Ekairap touna taniklaba khonjelga loinana Lamngaanba gi luraba mamitpu yengjaduna khumlakhi Mosophi-
        'Dada na eigi pumnamakne'

        Paokhum asi khumlamlaga Mosophi Ekaibaga loinana Lamngaanbabu inthoklamlaga chenkhi manak nakpa ukha amada. Tuduna leihouraba Lamngaanba, thamoi mayol chonglakle leiraang maagi nungsi leihi khoiraanglakle, mathum marang hourakle. Chensillakhi Mosophi tamna aduga Mosophibu chetna konjei matagi oirabani khanduna. Mosophi su pukning maka lamlakle, apaam nungsi yaansillakle, chetna konjei Lamngaanba bu.Anigi thamoi na amata oiringei, apaam nungsi khudol tamnaringei, churiba nong mahaksu taptharakhi makhoigi nungsi waribu tajage khan, inglaba malang nasu tengbangli anigi nungsi tangkak aduda.Seisak tamludraba heipal leipal kayasu henna mathoi kaduna nungsi seisak tamlakhi.

        Wednesday, 20 April 2016

        Charugi Mee

        Loubukki Kachin Koyada
        Ingkhol gi Machi Mayada
        Satinphi Machetna Yomsinba
        Akaiba Unagi Tuppi Uppa
        Mamaida Sunu Teiba
        Uchek Ngaklamba Charugi Meesingdo
        Ngasidi Ngamna Thorakle.
        Pullap Pullap makok Chuksinnei
        Unaraga Makhutkasu Soknei
        Sorok Lamjaoda
        Charugi Mee Mayam.
        Charugi Mee -
        Masasu Charuna Saba
        Makoksu Charungakta Ngaiba
        Pijaraga Chaba Pijadraga Karisu Haidaba
        Maphi-Marol Khara Setchiala
        Lamjaoda Hekta Chatli
        Keithenda Hekta Tilli.
        Aduga Mareikasu Yetnei
        Yamna Luba Waphamdouna
        Ukilsingna Courtta Toubagum,
        Phaldi Tanaba Hotnade
        Mana Mana Ngamnaba Ngangnei
        Ngamdraga Khutthokna Phunei
        Maphi-Marol Singna Sai
        Charu Ekap Kaphatli
        Makhoi Masel Ngakta.
        Kanagumbasingna Uchek Ngaknaba
        Leige Haina Singbasu
        Hekta Yonthoknei, Charugi Mee
        Charugi Meena
        Asitpa mamal Kharada.
        Leirakpa mapu Aduna
        Engkhol Matondasu Thambide
        Louraktasu Uchek Ngak-hande
        Polangkhok matolda Punsillaga
        Chetna Charugi Mee Amadi
        Naori Amamam Piduna
        Khut Chumba Tanahalli.
        Angangsingna School Chatkhringei
        Ngaihaktang Pothaba Phangjabada
        Khalli Charugi Mee na Matomta
        Munina Dhyan Toubagum
        Laman Amuktangdi Singge Haina
        Hayengmukki Mapokta.
        Ngarang Ahing Tumlamdaida
        Hipna Hipna Eigi Wakhalda
        Kangbu Kangbu Hounaduna
        Sorok Lamjao Keithen gi Lambelda
        Wa-Wa Wari Sanaduna
        Charugi Mee Mayam
        Urak-e Pullap Pullap Chatpado.
        Ekhang Khanghoudana Eisu
        Chatlui makhoigi Marakta
        Tarui Wari Yetnaba
        Charigi Meesingdugi Marakta
        Charugi Meesingdugi.

        Seirengba
        Rajkumar Madhubir